Zaznacz stronę

Piotr Marcinów - nauczyciel jogiPojęcie jogi często pojawia się w kontekście religii, ale sama joga nie jest religią.
Prowadząc zajęcia z jogi czasem spotykamy się z obawami osób, które zastanawiają się, czy joga może być zagrożeniem dla ich religijności. Czy joga jest religią, czy praktykowanie danej religii wyklucza jogę, czy istnieje konflikt pomiędzy jogąreligią?
Część osób postrzega jogę jako niebezpieczny import z orientu, zagrożenie dla wiary i tradycji. Jednak prostą i szybką odpowiedzią na tego typu pytania i wątpliwości jest zwrócenie uwagi na fakt, że pomimo tego, że joga pojawia się w kontekście religijnym, sama religią nie jest, a co więcej może stanowić pomoc i wsparcie w praktyce religijnej.
Historycznie rzecz ujmując joga wzrastała w Indiach w obrębie trzech wielkich prądów kulturowo-religijnych, mianowicie hinduizmu, buddyzmu i dżinizmu, dlatego nie powinien nikogo dziwić wpływ tych  religii na praktykę i teorię jogi. Do najbardziej rozpoznawalnych koncepcji zaczerpniętych z tradycji należy prawo karmy i reinkarnacja. Jedak od razu należy zaznaczyć, że istnieli jogini, którzy odrzucali idee karmy i reinkarnacji (np. tamilski jogin Civavakkiyar). Tego typu koncepcje nie stanowią istoty jogi. Nie musimy wierzyć w nic innego jak możliwość zmiany i samorozwoju. Powinniśmy otworzyć się na inny, konstruktywny sposób spojrzenia na otaczającą nas rzeczywistość, który wykracza poza  przyzwyczajenia, mniemania i opinie, poza nasze partykularne cele.

Istotą jogi jest założenie, że jako istoty ludzkie nie osiągnęliśmy jeszcze naszego pełnego potencjału. Ten drzemiący w nas potencjał  jest jednocześnie naszą prawdziwą naturą, tym, kim naprawdę jesteśmy. Przez różne nurty jogi nasza prawdziwa natura jest różnie nazywana i przedstawiana.  Dostarczają one nie tylko wyjaśnień i teorii na temat naszej natury, ale  zachęcają nas, aby poprzez własne doświadczenie ukształtować swój pogląd i zrozumienie.
W ciągu swojego rozwoju joga była związana z różnymi systemami filozoficznymi i teologicznymi. Żaden z nich nie jest samą jogą, gdyż joga bazuje na doświadczeniu i eksperymencie. Każda ze szkół jogi dostarcza techniki i metody pozwalające na samorealizację, dlatego własne doświadczenie jest istotne w praktyce jogi.
W trakcie swojej historii joga była praktykowana przez ludzi o różnych przekonaniach. Niektórzy z nich wierzyli w osobowego Boga, stwórcę świata, inni przedstawiali świat jako iluzję, zaś absolut jako bezosobowe jedno. Jeszcze inni (np. Budda) unikali wszelkich spekulacji natury metafizycznej, a sam system jogi klasycznej jest ateistyczny. Część adeptów jogi jest bardziej religijna, a część mniej. Natomiast sama joga stanowi narzędzie pozwalająca na eksplorację głębin ludzkiej natury. Podczas praktyki jogi może się okazać, że część koncepcji filozoficznych trafniej przedstawia rzeczywistość i doświadczenia jogina niż inne.
Tak jak joga wzbogaca tradycje hinduizmu, buddyzmu czy dżinizmu, tak samo może wpływać na inne religie i kultury. Niezależnie od czyiś poglądów i postaw joga wpływa harmonizująco na układ nerwowy i stabilizację umysłu. W zestawie technik jogi każdy znajdzie takie propozycje, które nie będą w sprzeczności z jego światopoglądem i tradycją. Ponadto zasady jogi wpisują się w szeroko pojętą moralność. Niekrzywdzenie, niekradzenie, prawdomówność, współczucie, dobroczynność czy tolerancja stanowią podstawę jogi.
Żyjemy w czasach, kiedy joga zakorzeniła się w krajach zachodniej cywilizacji. Tak jak joga wzbogaca hinduizm czy buddyzm, tak też możemy spotkać się z jogą chrześcijańską (“Christian Yoga“). Ten typ jogi najczęściej bazuje na uproszczonej formie hatha-jogi. Ciekawym przykładem jogina i kapłana katolickiego jest Ks. Joseph Pereira.
Przyjmując z jogi to, co nam pomaga i nas wzbogaca, powinniśmy zachować otwarty umysł. W jodze światopogląd stanowi mapę, wg której się poruszamy. Nie należy mylić mapy z rzeczywistością. Mapa jest jedynie pomocnym drogowskazem na drodze życia.
Joga stanowi zbiór technik i metod nie tylko poprawy samopoczucia, walki ze stresem, ale jest także pojazdem umożliwiającym podróż w głąb siebie. Jeśli pragniemy poznać siebie, znaleźć sens w otaczającym nas świecie, to joga, niezależnie od poglądów, jest sprawdzoną metodą, aby to osiągnąć.

Inspiracja do napisania artykułu: „Is Yoga Religion?” w „Deeper Dimension of Yoga” Georg Feuerstein.